Bulgaristan vatandaşı olan ve yasal bir EGN (Edinen Grajdanski Nomer) numarasına sahip olan herkes, sistemde otomatik olarak Bulgaristan devlet sağlık sigortası sistemine (NZOK) dahil edilir. Türkiye'de yaşasanız dahi, Bulgaristan'da pasif durumda olduğunuzu beyan etmediğiniz sürece adınıza her ay sağlık sigortası primi (Zdravni Osigurovki) borcu birikir.
Büyük Risk: Sınırda veya Hastanede Borç Sürprizi
Birçok çifte vatandaş, yıllar sonra Bulgaristan'a pasaport yenilemeye gittiğinde veya acil bir sağlık durumunda hastaneye başvurduğunda karşısına yüzlerce Leva borç çıktığını görür. Bulgaristan kanunlarına göre, son 5 yıla ait sağlık sigortası borcu ödenmemiş olan kişilerin sağlık hakları dondurulur ve pasaport işlemlerinde bürokratik engeller çıkabilir.
Sağlık Sigortası Borcu Nasıl Sorgulanır?
Borç durumunuzu Bulgaristan Ulusal Gelir Ajansı'nın (NAP) resmi web sitesi (nap.bg) üzerinden online olarak sorgulayabilirsiniz. "Zdravnoosiguritelen Status" (Sağlık Sigortası Durumu) sekmesine tıklayıp EGN numaranızı ve doğum tarihinizi yazarak geçmişe dönük borç dökümünüzü anında görebilirsiniz.
Türkiye'de Yaşayanlar Bu Borcu Nasıl Sildirebilir?
Eğer yılın yarıdan fazlasını (183 günden fazlasını) Bulgaristan dışında, yani Türkiye'de geçirdiyseniz ve Türkiye'de aktif bir SGK sigortanız varsa, Bulgaristan'daki borçlarınızı yasal olarak sildirme (muafiyet) hakkınız vardır:
- Türkiye'deki SGK'dan yurt dışı sürelerini gösteren resmi bir hizmet dökümü alınır.
- Bu belge Bulgaristan makamlarının kabul edeceği şekilde tercüme ve apostil ettirilir.
- Bulgaristan'da bağlı bulunulan bölgenin Vergi Dairesine (NAP) giderek "Deklaratsiya po chl. 40a" (Bulgaristan dışında yaşandığına dair beyanname) formu doldurulur ve Türkiye'den getirilen evrak teslim edilir.
İnceleme sonucunda, Türkiye'de olduğunuz yıllara ait birikmiş tüm sağlık borçları sistemden tamamen silinir ve sağlık statünüz yeniden "Sistemde Sigortalı" (S osigureni prava) olarak güncellenir.