Bulgaristan göçmeni ailelerin en çok hukuki yardıma ihtiyaç duyduğu alanlardan biri de miras ve intikal işlemleridir. Bulgaristan'da bırakılan tarlalar, evler veya arsalar, aradan nesiller geçse bile yasal varislerin hakkıdır. Ancak bu hakların alınabilmesi için hem Türkiye'de hem de Bulgaristan'da eş zamanlı hukuki adımların atılması gerekir.
1. Aşama: Mirasçılık Belgesi (Udostoverenie za Naslednitsi)
Bulgaristan'daki miras sürecini başlatacak olan ilk ve en önemli belge Mirasçılık Belgesidir. Bu belge Türkiye'deki sulh hukuk mahkemelerinden veya noterlerden alınan veraset ilamının Bulgaristan'daki karşılığıdır.
- Belgeyi almak için, vefat eden mülk sahibinin Bulgaristan'da en son kayıtlı olduğu belediyeye (Obshtina) başvuru yapılır.
- Başvuru sırasında, ölen kişinin Bulgaristan kimlik bilgileri ve Türkiye'den alınmış apostilli, tercümeli vukuatlı nüfus kayıt örneği ibraz edilerek yasal mirasçıların EGN numaraları veya isimleri sisteme işletilir.
2. Aşama: Mülklerin Tespiti ve Değerlemesi
Mirasçı belgesi alındıktan sonra, ölen kişinin üzerine kayıtlı gayrimenkullerin resmi dökümü çıkarılır. Özellikle tarım arazileri (Zemya) için bağlı bulunulan bölgenin Tarım Müdürlüğü'nden (Slujba po Zemedelie) güncel tapu kayıtları ve mülkün sınırlarını gösteren "Skitsa" (Kroki) talep edilir. Vergi dairesinden ise mülkün vergi değerini gösteren "Danachna Otsenka" belgesi alınır.
3. Aşama: Noter Satışı ve İntikal
Tüm yasal mirasçılar belirlendikten ve mülk evrakları toplandıktan sonra, mirasçıların tamamının (veya birbirlerine verdikleri noter onaylı, apostilli vekaletnameler ile yetkilendirilmiş avukatın) mülkün bulunduğu bölgedeki Noter huzurunda hazır bulunması gerekir. Noter, harçların ödenmesinin ardından mülkü miras payları oranında varislerin üzerine tescil eder (Notarialen Akt).
Zaman Aşımı Uyarısı: Bulgaristan'da tarım arazilerinin ve mülklerin miras intikal işlemleri için genel bir zaman aşımı olmasa da, uzun süre aranmayan ve vergisi ödenmeyen araziler belediyelerin veya devletin geçici kullanım fonlarına aktarılabilir. Bu nedenle hak kaybı yaşamamak adına işlemlerin geciktirilmeden başlatılması önerilir.